Dashoguz.live – Täzelikler Portaly
weather dashoguz 23° C Daşoguz

Ykdysadyýet

«Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda Watan harmanyna 500 tonna ýokary hilli pile goşmagy maksat edinip, tamamlanyp barýan ýüpek gurçuklaryny idetmek möwsüminde gaýratly zähmet çeken Daşoguz welaýatynyň  ezber ýüpekçi kärendeçileri şu günlerde ýetişdiren bereketli hasyllaryny ýitgisiz ýygnap, kabul ediş bölümlerine tabşyrmagyň depginini barha ýokarlandyrýarlar. Şeýlelikde, olaryň köp sanlysy özleriniň baglaşan şertnamalaýyn borçnamalaryny has artygy bilen berjaý etmegiň hötdesinden gelmek bilen, Türkmenistanyň Prezidentiniň bu ugurdaky giň gerimli goldawlaryna ajaýyp zähmet üstünlikleri bilen jogap berýärler. Bu babatda Şabat etrabynyň S.Rozmetow adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň ussat ýüpekçileriniň gazanýan netijeleri has-da guwandyryjy. Munuň şeýledigini häzirki döwürde olaryň döwlet harmanyna gündelik goşýan pileleriniň mukdary hem doly tassyklaýar.  Şu möwsümde tejribeli pileçileriň 817-si iş alyp bardylar. Şunlukda, olar 1315 guty ýaş gurçuklary gije-gündiziň dowamynda ýadawsyz idetmek bilen, irki möhletlerde diýseň saldamly pile hasylyny kemala getirdiler. Netijede, ony ýygnap almaklyga öz wagtynda girişilmegine şert döredildi. Häzirki günlerde bu işiň öndürijilikli alnyp barylmagy bilen pile harmany barha beýgelýär. Hojalyklarda pile taýýarlamakda has tapawutlanýan ýüpekçiler az däl. Olardan Ruslan Kurbanbaýew, Barna Urazmetowa we beýlekiler 100 kilogramdan geçirip pile tabşyrdylar. Ýakyn günlerde Umida Täjibaýewa, Eziza Ryzaýewa dagynyň bolsa 550 — 600 kilogram piläni harmana goşjakdyklaryna olaryň ýetişdiren hasyly berk ynam döredýär. Görnüşi ýaly, paýdarlar jemgyýetiniň agzybir ýüpekçileri ýetişdirilen pile hasylyny ýygnap, kabul ediş bölümine getirmekligi guramaçylykly alyp barýarlar. Olar şu möwsümde meýilnama boýunça 48 tonna ak piläni Watan harmanyna tabşyrmagy maksat edinýärler. Şu günler gazanylan netijeler bellenen sepgide abraý bilen ýetiljekdigini görkezýär.

22.05.2024 8
Ykdysadyýet

«Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda Daşoguz welaýatynyň bugdaý meýdanlarynda bereketli hasyl kemala getirilýär. Şonuň bilen birlikde, ony öz wagtynda hem-de ýitgisiz ýygnamak üçin taýýarlyk işleri guramaçylykly alnyp barylýar. Golaýlap gelýän şeýle jogapkärli möwsüme Akdepe etrabynyň bu ugra dahylly edara-kärhanalarynda, daýhan birleşiklerinde hem ýokary depginde taýýarlyk görülýär. Şeýlelikde, bu ýerde bugdaý oragynda ulanyljak tehnikalary, galla kabul ediş bölümlerindäki şertleri, ekin meýdanlarynyň töwereklerini gözden geçirmek, kemçiliklerini düzetmek boýunça derwaýys çäreler göwnejaý amala aşyrylýar. Öňde duran möwsümde etrap boýunça 35 müň gektar meýdanda bugdaý oragyny geçirmek meýilleşdirilýär. Munuň özi bu möhüm işe hemmetaraplaýyn taýýarlykly barylmagyny talap edýär. Sebäbi oragyň bökdençsiz dowam etdirilmegi, hasylyň harmana çalt, zaýasyz getirilmegi kombaýnlaryň, bugdaýy daşajak awtoulaglaryň, galla kabul ediş nokatlarynyň, däne saklanylýan ammarlaryň taýýarlygyna bagly bolup durýar. Şuny nazara almak bilen, etrapda möwsüme taýýarlyk çärelerine aýratyn üns berilýär. Belli bolşy ýaly, şu ýylyň galla oragyny talabalaýyk alyp barmakda esasy wezipe etrabyň «Obahyzmat» önümçilik kärhanasynyň kombaýnçylarynyň, olara dürli ugurlar boýunça ýardam berýän adamlaryň üstüne ýüklenilýär. Şoňa görä-de, olar häzirki günlerde özlerine berkidilen kombaýnlary, ulaglary möwsüme taýýarlamak, olary zerur serişdeler bilen üpjün etmek baradaky işleri durmuşa geçirýärler. Berlen maglumatlara görä, şu ýylyň bugdaý oragy möwsüminde etrap boýunça 84 sany kombaýnyň güýjünden peýdalanmak göz öňünde tutulyp, olar öz işinde ýeterlik tejribesi bolan hünärmenlere berkidilipdir. Olaryň arasynda Hojamyrat Babaýew, Röwşen Haýydow, Azamat Haýytbaýew we beýlekiler bar. Şeýle başarjaň kombaýnçylar geçen ýyllarda hem galla oragyna işjeň gatnaşandyklaryny, bu ýyl bolsa has-da yhlasly zähmet çekjekdiklerini gürrüň berýärler. Elbetde, kombaýnlaryň, beýleki tehnikalaryň möwsüme birkemsiz taýýar edilmeginde kärhananyň ökde ussalarynyň ençemesiniň mynasyp goşantlarynyň bardygyny hem bellemek gerek. Şonda olardan Parahat Saparow, Batyr Taýypow dagynyň atlaryny ilkinjileriň hatarynda agzaýarlar. Çünki olar özleriniň iş orunlarynda göreldeli zähmet çekip, gündelik tabşyryklary üstünlikli ýerine ýetirmegiň hötdesinden gelýärler. Şonuň ýaly-da, önümçilik kärhanasynda bugdaý oragy döwründe ýangyn-tehniki howpsuzlygynyň, ýol hereketiniň düzgünlerini pugta berjaý etmek boýunça hem degişli çäreler amala aşyrylýar. Bu barada kombaýnçylaryň, sürüjileriň, ýangyn-tehniki düzgünleriň berjaý edilmegine jogapkär adamlaryň arasynda gürrüňdeşlikler, maslahatlar guralýar. Galla oragy möwsümine taýýarlyk işleriniň talabalaýyk ýola goýulmagy onuň üstünlikli geçirilmegine mümkinçilik berer.

15.05.2024 9
Ykdysadyýet

Ýurdumyzyň oba hojalyk pudagynyň esasy ugurlarynyň biri hasaplanylýan maldarçylykda alnyp barylýan işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak, mallaryň baş sanyny köpeltmek, olardan öndürilýän önümleriň mukdaryny artdyrmak barada öňde goýlan wezipelerden ugur alnyp, «Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda gaýratly zähmet çekýän Türkmenistanyň Maldarçylyk we guşçulyk senagaty Döwlet birleşiginiň Daşoguz welaýat bölüminiň agzybir maldarlary dowarlardan owlak-guzy, düýelerden köşek almak boýunça şu ýyl üçin bellenilen meýilnamalary üstünlikli ýerine ýetirdiler. Şonda bölümiň hasabynda bar bolan 31074 ene dowardan 25886-a derek 26986 sany owlak-guzy öndürilip, meýilnama 104,2 göterim, 1799 ene düýeden 810 sany köşek alnyp, meýilnama 100 göterim berjaý edildi. Gazanylan bu üstünliklere bölümiň Görogly etrabynyň çäginde ýerleşýän «Garagum» maldarçylyk hojalygynyň maldarlary 15607 owlak-guzy, 470 köşek, Şabat etrabynyň çäginde hereket edýän «Dowardarçylyk» maldarçylyk hojalygynyň maldarlary 11379 owlak-guzy, 340 köşek öndürip, mynasyp goşant goşdular. Dowarlardan owlak-guzy, düýelerden köşek almakda tejribeli çopanlaryň onlarçasynyň has-da tapawutlanandyklaryny bellemek bolar. Şu möwsümde öndürilen owlak-guzularyň, köşekleriň ählisi ösdürmäge goýberildi. Munuň özi ýakyn wagtlarda täze sürüleriň döredilmegine mümkinçilik berýär.

14.05.2024 11
Ykdysadyýet

Daşoguz welaýatynyň Köneürgenç etrabynyň «Bereket» daýhan birleşiginiň gallaçy kärendeçileri güýzlük bugdaý ekilen 600 gektar meýdanda ekinlere agrotehnikanyň talaplaryna laýyklykda, ýokary hilli ideg edýärler. Esasan hem, ekinleri mineral dökünler bilen iýmitlendirmekde tehnikalar saz işledilip, ýokary zähmet görkezijileri gazanylýar. Gallaçy kärendeçileriň birleşen tagallasy netijesinde, hojalykda her günde 15 — 20 gektar meýdanda bugdaýa ösüş suwy tutulýar. Iýmiti hem-de suwy kemsiz ýetýän bugdaýlar barha bol hasyl toplap, hojalygyň gallaçylarynyň «Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda 1130 tonna guşgursak ak bugdaý öndürmek baradaky meýilnamany artygy bilen berjaý etjekdiklerine ynam döredýär.

07.05.2024 13
Ykdysadyýet

«Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda Watan harmanyna 110 tonna ýokary hilli pile tabşyryp, hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzyň ýüpekçilik pudagyny ösdürmek ugrundaky taýsyz tagallalaryna iş bilen jogap bermegi maksat edinýän Daşoguz welaýatynyň Akdepe etrabynyň pileçi kärendeçileri häzirki döwürde ýüpek gurçuklaryny talabalaýyk idetmek boýunça ähli zerur çäreleri durmuşa geçirýärler. Muňa etrabyň beýleki hojalyklarynyň hatarynda «Agzybirlik» daýhan birleşiginiň pileçileriniň bu babatdaky gyzgalaňly işleri hem şaýatlyk edýär. Şu günlerde hojalygyň 74 sany ýüpekçi kärendeçisi jemi 2869 gram ýüpek gurçugyny idetmek bilen meşgul bolýar. Olaryň köpüsiniň bu işde uly tejribeleriniň bardygyny aýtmak gerek. Çünki bu ýüpek gurçuklaryna göwnejaý hyzmat edilip, olaryň kadaly ösüşiniň gazanylmagyna mümkinçilik berýär. Daýhan birleşiginiň şeýle tejribeli, ýylyň-ýylyna bol pile hasylyny ýetişdirmegi başarýan ýüpekçi kärendeçileriniň arasynda Çowdur Kakabaýew, Merjen Baýramowa, Gülzara Döwletowa, Senemjan Hasanowa, Baba Bazarbaýew we beýlekiler bolup, olar gije-gündiziň dowamynda ýüpek gurçuklaryny wagtly-wagtynda iýmitlendirmegiň, bellenilen ýylylykda hem-de arassa saklamagyň hötdesinden gelýärler. Bu bolsa, ýüpek gurçuklarynyň gyradeň ösüşine şert döredýär. Görnüşi ýaly, daýhan birleşiginiň her bir ýüpekçi kärendeçisi öz öňünde  belent maksatlary goýmak bilen, yhlasly zähmet çekýär. Bu bolsa hojalygyň şu ýyl 5,5 tonna pile öndürmek baradaky meýilnamasyny üstünlikli berjaý etmäge mümkinçiliginiň bardygyny aňladýar.

07.05.2024 14
Ykdysadyýet

Daşoguz welaýatynyň Ruhubelent etrabynyň «Aşyk Aýdyň» daýhan birleşiginde birtekiz gögeren gowaçalaryň göni hatarlary bu gün göwünleri göterýär. Daýhan birleşiginiň pagtaçy kärendeçileri şu ýyl 1 müň gektar ýerde «ak altynyň» bereketli hasylyny Watan harmanyna goşmagy maksat edinýärler. Munuň üçin irki ekilen gowaçalaryň hatararalarynda ilkinji bejergi işlerini amala aşyrmaga guramaçylykly girişildi. Hojanepes Batyrowyň ýolbaşçylygyndaky 1-nji, Jumageldi Esenowyň baştutanlygyndaky 2-nji toparlaryň kärendeçileri köp ýyldan bäri ýerden bol hasyl almagyň göreldesini görkezip gelýärler. Tejribeli pagtaçy kärendeçilerden Dädebaý Ilamanow, Hojaguly Derýaýew, Nurgeldi Seýitmedow we olaryň maşgala agzalary özleriniň kärende ýerlerinde ertirden agşama çenli gaýratly zähmet çekmek bilen, gowaçalary ýekelemek, hapa-haşal otlardan arassalamak babatda köplere görelde görkezýärler. Hatarlaryny gönülän gowaçalaryň hatarara bejergisiniň ýokary hilli geçirilmegi üçin Gulgeldi Hojageldiýew, Çary Amanow ýaly tejribeli mehanizatorlar yhlaslaryny gaýgyrmaýarlar. Olar hatarara bejergisi bilen birlikde, ýaş gowaçalary gapdallaýyn iýmitlendirmek işlerini hem utgaşykly amala aşyrýarlar. Kärine yhlasly mehanizatorlaryň tagallasy bilen, gowaçalaryň agrotehniki bejergisi öz wagtynda ýerine ýetirilýär. Oba hojalyk pudagynda zähmet çekýän adamlar üçin döredilip berilýän mümkinçiliklerden ruhlanýan daýhan birleşiginiň edermen pagtaçylary şu oba hojalyk ýylyny hem  uly zähmet üstünliklerine beslärler.

01.05.2024 16
Ykdysadyýet

Daşoguz welaýatynyň gallaçy daýhanlary «Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda 145 müň gektar meýdanda ak bugdaýyň bereketli hasylyny ýetişdirmek ugrundaky işleri ýokary depginde amala aşyrýarlar. Şonuň netijesinde, şu günlerde idegi ýetirilýän bugdaý düýpleri günsaýyn boý alyp, atyz-meýdanlara bezeg berýär. Belli bolşy ýaly, Boldumsaz etrabynyň «Abadanlyk» daýhan birleşiginiň kärendeçileri hem şu ýyl 695 gektar meýdanda bu ugurda iş alyp barýarlar. Şeýlelikde, birleşik boýunça gallaçylykda zähmet çekýän 313 kärendeçiniň haýsy birine berkidilen meýdanda ýaşyl öwsüp, köpüň ünsüni çekip oturan bugdaý düýplerini synlasaň hem edilýän yhlasyň ýerine düşýändigini görmek bolýar. Bu meýdanlarda bugdaý ekişi geçen ýylyň güýzüniň iň amatly günlerinde, ýokary taýýarlykly, ähli derwaýys şertleriň üpjün edilen ýagdaýynda geçirildi. Şoňa görä-de, olarda gögeriş hem, ýaş maýsalaryň gyşdan öňki ösüşi-de talabalaýyk ýagdaýda. Geçen wagtyň dowamynda bugdaý ýerli hem-de mineral dökünler bilen birnäçe gezek iýmitlendirilip, olara ösüş suwy berildi. Bu çäreleri öz wagtynda, ýokary hilli berjaý etmekde gallaçy kärendeçileriň aglabasy örän oňat görelde görkezdiler. Daýhan birleşiginiň gallaçy kärendeçileri häzirki günleriň her bir pursadyndan ýerlikli peýdalanyp, bugdaýyň idegini ýetirýärler. Bu bolsa olaryň şu ýyl hem öz üstünlikleri bilen guwandyrjakdyklarynyň nyşanydyr.

25.04.2024 14
Ykdysadyýet

Oba hojalygynda gyzgalaňly möwsüm bolan gowaça ekişi Daşoguz welaýatynyň   Köneürgenç etrabynda hem üstünlikli dowam edýär. Etrabyň «Watan» daýhan birleşiginiň pagtaçy kärendeçileri «Pähim-paýhas ummany Magtymguly Pyragy» ýylynda 1275 gektar ýerde ekiş geçirip, «ak altynyň» bereketli hasylyny almagy maksat edinýärler. Irki ekişiň ýokary hasyl almagyň gözbaşy bolup durýandygyna oňat düşünýän ýer eýeleri bu jogapkärçilikli möwsümi gysga möhletde amala aşyrmak üçin yhlaslaryny gaýgyrmaýarlar. Daýhan birleşiginde kärendeçiler toparynyň 15-si bolup, häzirki wagtda Dowul Dolanowyň ýolbaşçylygyndaky 9-njy hem-de Gurbangeldi Arazowyň baştutanlygyndaky 10-njy kärendeçiler toparlarynda gowaça ekişi has ýokary depginde dowam edýär.

23.04.2024 8
Ykdysadyýet

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda ýüpekçilik pudagyny ösdürmek boýunça öňde goýlan wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek, şeýle hem piläniň öndürilýän möçberlerini artdyrmak we hilini ýokarlandyrmak maksady bilen, 2024-nji ýylda pile öndürmek hakynda kabul edilen Kararda bellenilişi ýaly, Daşoguz welaýatynda şu möwsümde 500 tonna pile hasylyny Watan harmanyna goşmak göz öňünde tutulyp, bu ugurdaky taýýarlyk işlerine öz wagtynda girişildi. Welaýatda şu wagta çenli 13700-e golaý ýüpekçi kärendeçi bilen şertnamalar baglaşyldy. Şonuň ýaly-da gurçuk tohumlarynyň örüziljek ýerlerini bellemek, olary zerur enjamlar, serişdeler, tejribeli hünärmenler bilen üpjün etmek boýunça degişli işler alnyp baryldy. Meýilnama laýyklykda, şu ýylky möwsümde Daşoguz welaýaty boýunça 384,9 kilogram, başgaça aýdylanda, 13690 guty gurçuk tohumyny örüzmek, ýüpekçilere paýlamak we idetmek bellenilýär. Munuň üçin jemi 67 ýerde tohum örüziş merkezleriniň, il arasynda aýdylyşy ýaly, inkubatorlaryň hereket etmegi nazarda tutulýar. Möwsümde ýüpek gurçuklarynyň tohumlarynyň daşary döwletden getirilen hem-de öz ýurdumyzda öndürilen görnüşleri idediler. Hemmämiziň bilşimize görä, ýüpek gurçuklaryny ýylylyk, çyglylyk we howa çalşygy ýaly zerur şertleri bolan otaglarda idetmeli bolýar. Şoňa görä-de, häzirki wagtda ýüpekçiler bilen ýygy aragatnaşykda bolup, bu barada olara degişli maslahatlar berilýär, derwaýys serişdeler ýetirilýär. Ýüpek gurçuklaryny idetmekde esasy zadyň tut ýapraklary bilen ýeterlik üpjünçilige baglydygyny hem aýtmak gerek. Bu barada welaýatda ençeme ýyllardan bäri yzygiderli alada edilip gelinýär. Şeýlelikde, häzirki döwürde 2 müň gektara golaý tutly meýdanlar bar. Mundan başga-da, şahsy hojalyklaryň mellek ýerlerinde, atyzlaryň gyralarynda, ýaplaryň, salmalaryň boýlarynda ösýän tut agaçlary hem uly kömek bolýar. Welaýatyň Şabat etrabynyň S.Rozmetow adyndaky paýdarlar jemgyýetinde, Akdepe etrabynyň N.Andalyp adyndaky, Boldumsaz etrabynyň «Gökçäge» daýhan birleşiklerinde we beýleki ýerlerde tut agaçlaryny ýetişdirmäge, gorap saklamaga aýratyn uly üns berilýändigi  guwandyrýar. Şu ýylky möwsümde ähli ýüpekçiler, hünärmenler agzybirlikli zähmet çekip, ýokary netijeleri gazanmak bilen, ata Watanymyzyň pile harmanyna öz mynasyp goşantlaryny goşarlar.

19.04.2024 13
Ykdysadyýet

Türkmenistanyň Prezidentiniň halkymyzy öz topragymyzda ýetişdirilýän ýeralma, gök-bakja önümleri bilen üpjün etmek babatda öňde goýýan wezipeleriniň üstünlikli berjaý edilmegine goşant goşmak ugrunda Daşoguz welaýatynda hem uly işler amala aşyrylýar. Şu günler ýeralma ekişi ahyrky gektarlarda alnyp barylýan bolsa, gök-bakja ekinleriň ýetişdirilmegi göz öňünde tutulýan meýdanlarda taýýarlyk çäreleri ýerine ýetirilýär. Şabat etrabynyň S.Rozmetow adyndaky oba hojalyk paýdarlar jemgyýetiniň kärendeçi daýhanlary hem şu ýyl 75 gektar meýdandan ýeralmanyň bereketli hasylyny ýygnamagy maksat edinip, bu ugurdaky işlere irki möhletlerde girişdiler. Şonuň netijesinde, olar özlerine berkidilen meýdanlary sürüp, tekizläp, suwdan talabalaýyk gandyrdylar. Häzirki wagtda ezber daýhanlar şol ýerlerde ýeralmanyň ekişini tamamlaýjy tapgyrda dowam etdirýärler. Şunlukda, ýeralmanyň kadaly gögeriş alnan ýerlerinde ideg işlerine-de girişildi.

18.04.2024 14